Model Współpracy 2.0 – jak z niego korzystać w praktyce. Rozmowa z Ewą Chromniak i Piotrem Chorosiem

Model Współpracy między administracją publiczną a organizacjami pozarządowymi powstał ponad dekadę temu. Po latach jego stosowania Sieć SPLOT przygotowała aktualizację – Model Współpracy 2.0. O tym, co się w nim zmieniło i jak z niego korzystać na co dzień, Rafał Kowalski z portalu NGO.pl rozmawiał z Ewą Chromniak z Fundacji Biuro Inicjatyw Społecznych w Krakowie, ośrodka Sieci SPLOT, oraz z Piotrem Chorosiem, dyrektorem Biura Partycypacji Społecznej Urzędu Miasta Lublin.

Model to nie tylko dokument

Model Współpracy to z jednej strony konkretne materiały i narzędzia dostępne na stronie, a z drugiej – koncepcja mówiąca o tym, jak współpraca między administracją samorządową, organizacjami i mieszkańcami powinna się rozwijać. Jak tłumaczy Piotr Choroś, model jest w dużej mierze wytłumaczeniem ustawy o działalności pożytku publicznego: pokazuje, jak przełożyć zapisy prawa na realne działania, szczególnie tam, gdzie urząd i organizacja się przenikają.

To materiał dla osób, które współpracą zajmują się zawodowo – po stronie samorządowej albo pozarządowej – i chcą ją prowadzić lepiej.

Trzy płaszczyzny współpracy

Model porządkuje współpracę w trzech obszarach. Nie trzeba wdrażać ich wszystkich naraz, ale warto widzieć je jako całość.

Jak mówi Piotr Choroś, trzecia płaszczyzna jest w tym układzie szczytem piramidy: jeśli dobrze ułożymy fundament, czyli rozmowę, i na nim zbudujemy współpracę przy realizacji zadań, to sami dojdziemy do wniosku – po obu stronach – że warto zainwestować w infrastrukturę współpracy, żeby nie była ona jednorazowym wydarzeniem.

Co nowego w wersji 2.0

Aktualizacja powstała w oparciu o ponad dziesięć lat praktyki stosowania modelu i przepisów ustawy o pożytku. Mocniej wybrzmiewa w niej wątek współpracy samorządu z mieszkańcami, którzy przez ten czas stali się ważnym aktorem dialogu obywatelskiego. Rozbudowana została też płaszczyzna realizacji zadań publicznych – o narzędzia, które nie są jeszcze standardem współpracy, choć pozwalają ją realnie poszerzyć, również finansowo.

W trakcie prac weszła w życie tzw. mała nowelizacja ustawy, więc opis trybu 19a został zaktualizowany o nowe przepisy. Wszystkie rozwiązania opisane w modelu można stosować na gruncie obowiązującego prawa – bez czekania na kolejne zmiany ustawowe.

Jak korzystać z modelu na co dzień

Każde narzędzie opisane jest według tej samej struktury: kiedy warto je zastosować, jakie korzyści daje każdej ze stron, jakie wiążą się z nim ryzyka oraz gdzie szukać przykładów zastosowania w konkretnych samorządach. Działa też system tagów, który pozwala przeglądać model wątkami.

Dlatego z modelu można korzystać jak z szufladek: sięgnąć po jedno narzędzie, które jest akurat potrzebne – konkurs, mały grant, współpracę niefinansową – zobaczyć, jak robią to inni, i od tego zacząć.

Kto przygotował aktualizację

Prace zainicjowała i poprowadziła Sieć SPLOT, w procesie rozmowy w gronie ekspertek i ekspertów z organizacji pozarządowych i samorządów. Pracami nad poszczególnymi płaszczyznami zajmowali się Tomasz Schimanek (Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce), Łukasz Waszak (Centrum OPUS, Ośrodek Sieci SPLOT) oraz Ewa Chromniak (Fundacja BIS, Ośrodek Sieci SPLOT), która koordynowała całość. W pracach uczestniczyła również [Adela Gonciarowska], dyrektorka Narodowego Instytutu Wolności.

Model Współpracy 2.0 wraz z materiałami

Zadanie zrealizowane dzięki dotacji Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018–2030 PROO. [do uzgodnienia dokładne brzmienie i priorytet zgodnie z umową]